فرمت شیپ فایل (.shp) مشهورترین فرمت وکتوری برای نرم افزار های سیتسم اطلاعات مکانی (GIS) است.این فرمت شامل سه نوع نقطه ای ، خطی و پلیگونی برای اشاره به عوارض استفاده می شود.
عوارض نقطه ی : چاه آب ، چشمه ها ، مراکز استان ها و…
عوارض خطی : خیابان ، رود و…
عوارض پلی گونی : محدوده سیاسی استان ها و یا کشورها ، دریا و…

فرمت شیپ فایل برای اولین بار در اوایل دهه ۹۰ در نسخه ۲ نرم افزار Arc View ارائه شد.فرمت شیپ فایل برای ذخیره سازی دیجیتال مکان هندسی (Geometric Location) و اطلاعات توصیفی (attribute information) بکار می رود و امکان ویرایش و باز کردن این فرمت در نرم افزار های چون Arc GIS ، QGIS، Global Mapper و …. وجود دارد.

این فرمت توانایی ذخیره اطلاعات توپولوژی را ندارد. منظوراز توپولوژی همان توپولوژی جغرافیایی است که مربوط به روابط بین نقاط ، خطوط و چند ضلعی ها است که نشان دهنده که ویژگی های یک منطقه جغرافیایی است.مثلا در مطالعه استان های مجاوری این دو عارضه پلی گونی نباید با یکدیگر هم پوشانی داشته باشند و یا اگر مرکز استان با عارضه نقطه ی مشخص شده است در هر پلی گون باید یک عارضه نقطه ی قرار بگیرد.

ساختار شیپ فایل مشتمل بر سطرها و ستون هایی بوده که سطرهای آن معرف وجود عوارض مکانی و ستون های آن نشان دهنده ویژگی های کمی و کیفی آن عارضه است.

اگر به پوشه که شیپ فایل در آن ذخیره شده است نگاهی کرده باشید علاوه بر فرمت shp فرمت های دیگری مانند prj , dbf , shx و… نیز وجود دارد و فرمت شیپ فایل بدون این ها دارای اطلاعات ناقصی است و برای ذخیره اطلاعات به آن ها احتیاج دارد و برحسب اطلاعاتی که شما اضافه می کنید این فایل ها ساخته می شود مثلا prj برای ذخیره سیستم مختصات شیپ فایل است.
اطلاعات مکانی عوارض: shp
سیستم مختصات : prj
جدول توصیفی : dbf
ایندکس شدن برای تشکیل عوارض در حقیقت ایجاد ارتباط بین shp و shx : dbf
و…

⭕️ محدودیت های شیپ فایل:

🔹 فرمت شیپ فایل امکان ذخیره سازی اطلاعات توپولوژی را ندارد برای همین از فرمت های personal/file/enterprise Geodatabase یا Coverage برای ذخیره استفاده می شود.

🔹هیچ کدام از فرمت های شیپ فایل Spline را پشتیبانی نمیکند.

🔹در حجم اطلاعات تا ۲ گیگابایت

🔹عدم ترکیب انواع شیپ فایل ، برای مثال امکان ذخیره همزمان نقاط ، خطوط و چند ضلعی ها در یک فرمت shp وجود ندارد.